Hoe is het nu eigenlijk geregeld wanneer ik kom te overlijden? Deze vraag wordt mij als kandidaat-notaris vaak meerdere malen op een dag gesteld. Ook wanneer je gaat trouwen heb je te maken met het erfrecht. Er verandert namelijk nogal wat vanaf het moment dat je met elkaar getrouwd bent. Zo kan het zomaar ineens zo zijn dat zijn familie van jou gaat erven. En hoe zit het eigenlijk met zijn kinderen? Hieronder zal ik daar in het kort wat over vertellen.
Wanneer je 'gewoon' samenwoont (en geen testamenten hebt opgesteld) dan erf je niet van elkaar. Ook niet wanneer er een notariële samenlevingsovereenkomst is. Dit verandert zodra je getrouwd bent.
Als er nog geen testamenten zijn, dan word je vanaf dat moment elkaars erfgenamen. Wanneer jij overlijdt, erft je partner alles. Dat is wat de meeste stellen ook wel willen. Maar wat als hij vervolgens komt te overlijden? Als er geen kinderen zijn, erft zijn familie alles wat jullie samen hadden. Onder familie wordt verstaan: zijn ouders, zijn broers en zussen, maar ook zijn halfbroers en halfzussen. Of wat als hij daarna gaat hertrouwen? Dan gaat het naar zijn nieuwe echtgenote. Andersom geldt natuurlijk hetzelfde: als hij als eerste komt te overlijden, erf jij alles en via jou kan het bij jouw familie terechtkomen. Bij wie de erfenis uiteindelijk terecht komt, hangt dus af van de vraag wie als eerste komt te overlijden. Als jij en/of hij dit niet willen, dan zul je een testament op moeten laten maken. In het testament kun je vervolgens regelen bij wie jouw erfenis terecht moet komen, bijvoorbeeld bij beide families. Ook kun je familieleden uitsluiten.
Wanneer er kinderen zijn, is de situatie anders. Dan zijn de erfgenamen: de echtgenoot/echtgenote en de (eigen) kinderen. Ieder erft voor een gelijk deel. Maar de kinderen krijgen hun erfdeel pas uitgekeerd wanneer de langstlevende overlijdt (of wanneer hij/zij failliet gaat). Alle bezittingen en alle schulden gaan naar de langstlevende echtgenoot, ook wanneer er geen testament is. Dit systeem noemen we de wettelijke verdeling.
Wanneer er kinderen uit een eerdere relatie zijn, dan erven die kinderen ook. Zij erven echter alleen van hun eigen ouder(s). Een voorbeeld. Stel dat Olaf met Diane gaat trouwen. Olaf heeft een dochtertje Bianca. Wanneer Olaf komt te overlijden, dan zijn zowel Diane als Bianca zijn erfgenamen. Door de wettelijke verdeling gaat alles naar Diane en krijgt Bianca het erfdeel van haar vader pas uitgekeerd als Diane overlijdt. Als vervolgens Diane komt te overlijden, dan krijgt Bianca het erfdeel van haar vader uitgekeerd, maar zij is zelf geen erfgename van Diane. Nadat het erfdeel van Bianca is uitgekeerd, zal de rest naar de familie van Diane vererven. Als Diane zou willen dat Bianca ook van haar zou erven, dan zal zij Bianca in haar testament moeten benoemen.
In de situatie dat Diane geen testament heeft opgesteld en zij als eerste komt te overlijden, is Olaf haar enige erfgenaam. En als Olaf vervolgens komt te overlijden, dan is Bianca zijn enige erfgename. Dan komt alles van Diane en Olaf uiteindelijk bij Bianca terecht. Wanneer er ook kinderen van Olaf en Diane komen, dan is de situatie weer anders. Dan erven de gezamenlijke kinderen vaak meer dan Bianca. Maar als Bianca in het voorbeeld een rijke moeder heeft, dan erft zij ook weer van haar moeder en ligt de situatie misschien weer heel anders. Bij een bespreking over testamenten is het voor mij als kandidaat-notaris dus van belang om allerlei mogelijke situaties te bedenken en al deze situaties af te lopen. Het opstellen van een 'eenvoudig' testament is dus soms niet zo eenvoudig als het op het eerste gezicht lijkt.
Meer weten? Surf dan naar www.kooijmanlambert.nl of bel 010 - 285 88 88.
Tekst: Saskia Mos
___________________________________________________________________
* mr. Saskia Mos-van Gool is kandidaat-notaris bij Kooijman Lambert Notarissen (Rotterdam en Vlaardingen) en is tevens EPN-Estate Planner.
