TROUW-ABC / Column: Notaris - Een internationaal huwelijk?

DOOR: SASKIA MOS-VAN GOOL*

Als je van plan bent groots uit te pakken voor je bruiloft heb je misschien je gedachten laten gaan over een huwelijk in het buitenland. Zie je jezelf al staan onder een prachtig prieeltje in de tuin van een Toscaanse villa? Of misschien trouw je wel met een niet-Nederlander geheel volgens de gebruiken en gewoonten van zijn vaderland, met alles erop en eraan? Wanneer aan je huwelijk een internationaal aspect kleeft, is het goed je te realiseren dat dit gevolgen kan hebben voor het huwelijksvermogensrecht. 

Huwelijksvermogensrecht

Wanneer je een huwelijk aangaat, heeft dit belangrijke gevolgen. Bijvoorbeeld voor de positie van kinderen, maar ook voor het erfrecht, het recht op bepaalde uitkeringen enzovoorts. Daarnaast heeft het huwelijk ook gevolgen voor het eigendom van goederen. De regels die de wet daarover kent, noemen we het huwelijksvermogensrecht.

Nederlands recht

Wanneer je als Nederlandse in Nederland trouwt met een Nederlander en jullie gaan daarna in Nederland wonen, zal het waarschijnlijk niemand verbazen dat het Nederlandse recht van toepassing is. In dat geval regelt de wet dat je (wanneer er geen huwelijkse voorwaarden zijn opgesteld) in algehele gemeenschap van goederen gehuwd bent. Misschien vind je dit heel vanzelfsprekend. Maar eigenlijk is die gemeenschap van goederen helemaal niet zo vanzelfsprekend. Sterker nog, er zijn maar een paar landen in de wereld die de algehele gemeenschap van goederen kennen. De ons omringende landen als Duitsland, België, Frankrijk en Engeland kennen de algehele gemeenschap van goederen niet als wettelijk systeem. Soms verkeren mensen dus ten onrechte in de veronderstelling dat zij in gemeenschap van goederen gehuwd zijn.

Wanneer internationale aspecten?

Zoals gezegd kunnen bepaalde internationale aspecten van invloed zijn op het huwelijksvermogensrecht. Waar je gaat trouwen is in beginsel niet van belang. Als je dus in Italië gaat trouwen, is daardoor niet het Italiaanse (huwelijksvermogens)recht van toepassing. Welke aspecten wel van belang zijn, zijn de (eerste) gemeenschappelijke verblijfplaats van de echtgenoten en de nationaliteit(en) van de echtgenoten.

Vanuit Nederlands recht bezien kun je met buitenlands recht te maken krijgen in de volgende gevallen:

- een van beide of beide partners hebben een buitenlandse nationaliteit;

- jij, hij of jullie wonen in het buitenland of gaan daar wonen;

- er zijn bezittingen in het buitenland;

- jullie wonen 10 jaar of langer tijdens het huwelijk in een land waarvan jullie niet de nationaliteit hebben.

In al deze gevallen is het goed om na te gaan of het Nederlandse huwelijksvermogensrecht wel van toepassing is in jullie situatie. Dit is namelijk niet altijd het geval. Wat het daarbij lastig maakt is dat ieder land eigen regels kent, die aanwijzen welk recht van toepassing is. Ook kan het voorkomen dat na een bepaalde periode of na een bepaalde gebeurtenis het toepasselijke recht verandert in dat van een ander land. Dit is bijvoorbeeld het geval bij echtgenoten, die beide de Turkse nationaliteit hebben en na hun huwelijk eerst in Turkije hebben gewoond, zonder uitdrukkelijk het Turkse recht aangewezen te hebben. Als zij vervolgens daarna meer dan 10 jaar in Nederland hebben gewoond, wordt na die 10 jaar ineens het Nederlandse recht van toepassing. Als zij nooit huwelijkse voorwaarden hebben opgesteld, betekent dit dat zij ineens in de Nederlandse algehele gemeenschap van goederen zijn gehuwd, met alle aansprakelijkheden van dien!

Rechtskeuze

Als je niet voor verrassingen wilt komen te staan, is het mogelijk om zelf te bepalen welk recht van toepassing is. Dit noemen we het uitbrengen van een rechtskeuze. Deze rechtskeuze kun je in een notariële akte uitbrengen, bijvoorbeeld als onderdeel van huwelijkse voorwaarden. Je bent overigens niet vrij om voor het recht van een willekeurig land te kiezen. Je kunt uitsluitend kiezen voor:
- het recht van het land van de nationaliteit van de ene echtgenoot;

- het recht van het land van de nationaliteit van de andere echtgenoot;

- het recht van het land van de gewone verblijfplaats van de ene echtgenoot;

- het recht van het land van de gewone verblijfplaats van de andere echtgenoot.

Helaas kan het voorkomen dat bepaalde landen een rechtskeuze niet erkennen. Het is dan ook verstandig, wanneer je huwelijk internationale aspecten kent, je goed te laten voorlichten door een ter zake kundige (kandidaat-)notaris.

Meer weten? Surf dan naar www.kooijmanlambert.nl of bel 010 - 285 88 88.

___________________________________________________________________

* mr. Saskia Mos-van Gool is kandidaat-notaris bij Kooijman Lambert Notarissen (Rotterdam en Vlaardingen) en is tevens EPN-Estate Planner.